PASTECH (Proceedings of Automotive Science and Technology), otomotiv mühendisliği ve mobilite teknolojileri alanındaki konferans/sempozyum bildirilerini yayımlayan hakemli bir bildiri serisidir. PASTECH, Türkiye Otomotiv Mühendisleri Derneği tarafından yayımlanmaktadır.
PASTECH, yayın etiğinde en yüksek standartları benimser; intihal, mükerrer yayın, veri uydurma/tahrifat, uygunsuz yazarlık ve hakemlik suistimali dâhil olmak üzere etik ihlallere karşı sıfır tolerans yaklaşımı uygular. Etik değerlendirmeler uluslararası iyi uygulamalar ve yayın etiği rehberleri temel alınarak yürütülür.
Yazarlar aşağıdaki ilkelere uymayı kabul eder:
Özgünlük ve doğruluk
Çalışma özgün olmalı; daha önce yayımlanmamış ve başka bir yerde değerlendirmede olmamalıdır.
Veri, yöntem ve bulgular dürüstçe raporlanmalı; veri uydurma (fabrication), tahrifat (falsification) ve uygunsuz görsel/şekil manipülasyonu yapılmamalıdır.
Uygun olduğunda veri/deney koşulları/parametreler tekrarlanabilirliği destekleyecek açıklıkta verilmelidir.
İntihal ve tekrar yayın
Başkalarının metin, fikir, şekil, tablo veya verileri uygun atıf olmadan kullanılamaz.
Kendi kendine intihal ve mükerrer yayın (aynı içeriğin açıklama olmadan yeniden sunulması) kabul edilmez.
Ön baskı, tez, proje raporu veya konferans özeti gibi önceki sürümler varsa bu durum şeffaf biçimde belirtilmelidir (editöryal değerlendirmeye tabidir).
Yazarlık ve katkı
Yazarlık, çalışmaya anlamlı bilimsel/teknik katkı yapan kişilerle sınırlıdır.
Katkısı sınırlı olanlar “Teşekkür” bölümünde belirtilmelidir.
Yazar sırası ve listesi gönderim öncesi tüm yazarların onayıyla kesinleştirilmelidir; yazarlık değişikliği talepleri gerekçeli olarak değerlendirilir.
Etik izinler ve güvenlik
İnsan katılımcı, kişisel veri, anket/deney vb. içeren çalışmalarda gerekli etik kurul/onay/izinler alınmalı ve metinde açıkça belirtilmelidir.
Hayvan deneyleri içeren çalışmalarda ilgili etik kurallar ve mevzuata uyum zorunludur.
Güvenlik riski içeren yöntem, malzeme veya prosedürlerde riskler açıkça ifade edilmelidir.
Çıkar çatışması ve fonlama
Finansal/kurumsal/kişisel çıkar çatışmaları ve fon/hibe destekleri açıkça beyan edilmelidir.
Atıf etiği
Atıflar çalışmanın bilimsel bağlamını yansıtmalı; gereksiz veya yönlendirici (manipülatif) atıflardan kaçınılmalıdır.
Yapay zekâ (AI) kullanımı
Üretken yapay zekâ araçları (dil düzenleme, özetleme vb.) kullanıldıysa insan gözetimi sağlanmalı ve nihai sorumluluk yazarlara ait olmalıdır.
Yapay zekâ araçları “yazar” olarak gösterilemez.
Hakemler aşağıdaki ilkelere uyar:
Tarafsızlık ve gizlilik: Değerlendirmeler objektif olmalı; gönderiler üçüncü kişilerle paylaşılmamalı ve kişisel çıkar için kullanılmamalıdır.
Çıkar çatışması: Çıkar çatışması varsa hakemlik kabul edilmemeli veya süreçten çekilmelidir.
Yapıcı değerlendirme: Eleştiriler bilimsel temelli, açık ve geliştirici olmalıdır.
Atıf talebi etiği: Gereksiz atıf isteme veya atıf yönlendirmesi yapılmamalıdır.
Suistimal bildirme: İntihal, veri şüphesi veya etik ihlal bulgusu varsa editöryal birime bildirilmelidir.
Editörler aşağıdaki ilkeleri uygular:
Adil editöryal karar: Kararlar bilimsel kalite, özgün katkı ve yöntemsel sağlamlığa göre verilir; kişi/kurum/ülke vb. temelli ayrımcılık yapılmaz.
Gizlilik: Gönderi bilgileri ve hakemlik süreci gizli yürütülür.
Çıkar çatışması yönetimi: Editörün çıkar çatışması olduğu durumlarda dosya bağımsız bir editöre yönlendirilir.
Etik inceleme: Şüpheli durumlarda benzerlik taraması, açıklama talebi, düzeltme veya geri çekme gibi işlemler başlatılabilir.
Şeffaflık: Gerekli durumlarda düzeltme, geri çekme veya editöryal not yayımlanır.
PASTECH’i yayımlayan kurum aşağıdaki taahhütlerde bulunur:
Yayın etiği ihlallerini önlemeye yönelik politika ve süreçleri işletmek,
Hakemlik ve editöryal süreçlerin bütünlüğünü korumak,
Bilimsel kaydın güvenilirliğini sağlamak için gerektiğinde düzeltme, geri çekme ve editöryal açıklama yayımlamak,
Etik ilkelere uygun, şeffaf ve sürdürülebilir bir yayıncılık yaklaşımı yürütmek.